1. Niezależnie od tego, czym kierował się Pan Bóg albo ewolucja, obdarzając nas snem, warto zastanowić się nad tym: gdybyśmy wcale spać nie potrzebowali i nawet nie wiedzieli, że coś takiego istnieje, czy życie nasze byłoby dzięki temu szczęśliwsze, czy wręcz przeciwnie?

JANUSZ GŁOWACKI

2. Czy ludzie do nieba przyjęci, po cnotliwym życiu, także tam śpią i miewają marzenia senne, dobre lub niedobre?
- Jak wiadomo sukcesy w pracy i w życiu osobistym zawdzięczamy głównie naszym wadom a nie cnotom. Tak więc, na mój rozum, jeżeli w niebie istnieje życie po życiu to grupa cnotliwych tak bardzo zamartwiałaby się, że sobie nic a nic na ziemi nie użyła, że cierpiałaby na bezsenność. Gdyby sen w ogóle wchodził w rachubę.

3. Znasz może przypadki snów wróżebnych albo proroczych, ale nie z Biblii, lecz z własnego lub twoich bliskich doświadczenia? Jeżeli tak, opisz je proszę.
- Jak byłem młody to miałem bez przerwy sny na zmianę, albo prorocze albo wróżebne. Jeden po drugim. Były to sny erotyczne z rozmaitymi paniami. I się w dużej mierze z Bożą pomocą sprawdziły. Teraz mam głównie te z Biblii. Siedem krów chudych itd.

4. Co jest rzeczywiście rzeczywiste? Czy nasze sny albo przypadkowe złudzenia zmysłowe są rzeczywiste?
(O co nas pytają wielcy filozofowie- seria I - Parmenides)
- Tu odpowiedź jest prosta. Są tak rzeczywiste jak rzeczywiste jest wszystko co jest nierzeczywiste. I odwrotnie.

5. A może potrafimy prawdziwie, w tym zobojętnieniu, szczęście własne znajdować i czy wzbogacamy życie nasze, nie zaś wysuszamy je i odzieramy z pełni możliwej?
(O co nas pytają wielcy filozofowie- seria I - Epiktet)
- Zobojętniamy się na całe kurestwo świata z największą łatwością. A szczęście odnajdujemy głównie w tym, że najrozmaitsze nieszczęścia nas omijają. Ponieważ jak nauczał La Rochefoucauld, zawsze znajdujemy dość siły, aby znieść cudze nieszczęście.

6. Czy zwykle emocje ludzkie, włączając litość i czułość, smutek i radość, nie są świadectwami życia naszego w różnorodności prawdziwego świata, ale po prostu dowodami naszej niedojrzałości i ignorancji?
- Jeżeli litujemy się nad sobą i odczuwamy czułość do siebie, co robimy najczęściej, to o żadnej niedojrzałości czy ignorancji nie może być mowy. Owszem, zgadzam się, że w stosunku do innych, to jest głupota, strata czasu i energii.

7. A może spokój niewzruszony ducha, gdyby był osiągalny, stałby się najdoskonalszą formą życia?
(O co nas pytają wielcy filozofowie- seria I - Sekstus Empiryk)
- Absolutnie. Za spokój olimpijski uważam dystans i pogardę do wszystkiego czego i tak w żaden sposób nie udałoby mi się osiągnąć.

Janusz Głowacki